Φέρτε στο νου σας την παρακάτω σκηνή. Η κατάσταση είναι ήρεμη στο σπίτι
και με τίποτα δεν φαντάζεστε ότι σε λίγο θα ξεσπάσει ένας καυγάς ανάμεσα
στα παιδιά. Ώσπου ξαφνικά ακούγεται η παραπονεμένη φωνούλα της
Κατερίνας «Μαμάαααα, μου πήρε το παιχνίδι μου» και εμφανίζεται μπροστά
σας με δάκρυα στα μάτια και κατακόκκινη από το θυμό. Σηκώνεστε για να
δείτε τι έχει συμβεί και να κάνετε για ακόμη μια φορά το διαιτητή και βλέπετε
μπροστά σας μια ακόμα πιο θυμωμένη Μαρία να σας λέει κλαμένη και
αναψοκοκκινισμένη «Δεν φταίω εγώ, αυτή το ξεκίνησε, δεν μου έδινε τους
μαρκαδόρους και το μπλοκ μου πίσω.»
Για τους γονείς με δύο αλλά και περισσότερα παιδιά η παραπάνω κατάσταση
είναι αρκετά οικεία και αποτελεί μια καθημερινότητα. Για ποιο λόγο όμως
συμβαίνει αυτό; Είναι μια συνηθισμένη συμπεριφορά ανάμεσα στα αδέλφια;
Υπάρχουν τρόποι για να αποφευχθούν οι αδελφικοί τσακωμοί;
Οι καυγάδες μεταξύ των αδελφών είναι μια συνηθισμένη κατάσταση σε μια
οικογένεια και είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι τόσο οι τσακωμοί όσο και
η ζήλεια αποτελούν φυσιολογικές αντιδράσεις στην ανάπτυξη των παιδιών.
Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο τα αδέλφια επικοινωνούν και διαχειρίζονται τις
μεταξύ τους διαφορές μπορεί να προσδιορίσει τις μελλοντικές τους σχέσεις ως
ενήλικες με φίλους και συνεργάτες.
Τι πυροδοτεί όμως τους καυγάδες ανάμεσα στα αδέλφια;
Σημαντικός παράγοντας στη σχέση των αδελφών και των τσακωμών τους
είναι η ατομικότητα του κάθε παιδιού και η προσπάθεια του να ορίσει την
ταυτότητά και τα όρια του. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής του, το παιδί
αρχίζει να γνωρίζει τον εαυτό του και τη διαφορετικότητά του μέσα σε μια
οικογένεια και έτσι πολύ συχνά έρχεται αντιμέτωπο με συγκρούσεις
προσπαθώντας να βάλει τα όριά του.
Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας είναι το φύλο των παιδιών και η
διαφορά ηλικίας τους. Οι αδελφικοί καυγάδες είναι συχνότεροι σε παιδιά με
μικρή διαφορά ηλικίας καθώς μοιράζονται περισσότερο χώρο αλλά και χρόνο
και έτσι προσπαθούν να καθορίσουν τα όρια και τις διαφορές τους. Το ίδιο
ισχύει και για αδέλφια του ίδιου φύλου όπου συχνά μοιράζονται τα ίδια
παιχνίδια, ρούχα, το δωμάτιο τους αλλά και τις ίδιες ανάγκες και έτσι δύσκολα
υποχωρούν σε αυτό που θέλουν.
Ακόμα οι σχέσεις των αδελφών επηρεάζονται από τη λειτουργία της ίδιας της
οικογένειας και τη σχέση γονέα-παιδιών. Αν ένα παιδί νιώσει ότι στερείται το
χρόνο και την προσοχή του γονιού του τότε είναι πολύ συνηθισμένο να
χρησιμοποιήσει τις αδελφικές συγκρούσεις και να αναλάβει το ρόλο του
«κακού παιδιού» προκειμένου να διεκδικήσει προσοχή και αγάπη. Επίσης, οι
διακρίσεις που κάνουν οι γονείς ανάμεσα στα αδέλφια μπορεί να
πυροδοτήσουν αντιζηλίες και καυγάδες. Πολλές φορές οι γονείς ζητούν
περισσότερη κατανόηση και ωριμότητα από τα μεγαλύτερα παιδιά και με τη
συμπεριφορά τους προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα λάθη των μικρότερων
παιδιών. Ακόμα όμως και αν ένα παιδί είναι μεγαλύτερο από το αδελφάκι του
δεν παύει να είναι παιδί και μια τέτοια διάκριση είναι πιθανόν να δημιουργήσει
καυγάδες ανάμεσα στα αδέλφια.
Πως μπορείτε όμως να αντιμετωπίσετε την κατάσταση;
Αρχικά είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσετε ως γονείς ότι αποτελείτε
πρότυπο για τα παιδιά σας τα οποία μιμούνται τις συμπεριφορές σας.
Φροντίστε ώστε οι σχέσεις σας με τον σύντροφό σας να μην είναι
ανταγωνιστικές και τα μεταξύ σας προβλήματα να επιλύονται με
συζήτηση και αλληλοκατανόηση.
Αποδεχτείτε τη ζήλεια σαν ένα φυσιολογικό συναίσθημα που έχει λόγο
ύπαρξης χωρίς να είναι «καλό» ή «κακό».
Αντιμετωπίστε το κάθε παιδί σαν ξεχωριστή προσωπικότητα και δώστε
στο καθένα ξεχωριστά την προσοχή και τον χρόνο σας. Κάθε παιδί έχει
τα δικά του χαρίσματα και τις δικές του ανάγκες. Για το λόγο αυτό είναι
καλό να αναθέτετε στο καθένα διαφορετικούς ρόλους και ευθύνες
ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, την ηλικία του
και τα ενδιαφέροντά του.
Προσπαθήστε να αγνοείτε την αρνητική συμπεριφορά των παιδιών έτσι
ώστε να μάθουν ότι δεν μπορούν να διεκδικούν την προσοχή σας με
αρνητικό τρόπο. Παράλληλα, να θυμάστε να ενισχύετε την εμφάνιση
μιας θετικής συμπεριφοράς με επιβράβευση και έπαινο.
Αποδεχτείτε τα συναισθήματα του παιδιού όταν είναι θυμωμένο και
πληγωμένο. Δώστε του το μήνυμα ότι και αυτά τα συναισθήματα είναι
φυσιολογικά και αποδεκτά και η αγάπη σας παραμένει ίδια ακόμα και
στις εκρήξεις θυμού των παιδιών.
Κατά τη διάρκεια των καυγάδων προσπαθήστε να μην επεμβαίνετε και
παίρνετε θέση για το ποιος έχει δίκαιο και ποιος άδικο. Δείξτε
εμπιστοσύνη στα παιδιά και στην ικανότητά τους να χειρίζονται μόνα
την κατάσταση που προκύπτει. Είναι σημαντικό να αφήνετε τα αδέλφια
να επιλύουν μόνα τους τις διαφορές τους χωρίς να παίρνετε το ρόλο
του διαιτητή.
Αποφύγετε τις συγκρίσεις και τις διακρίσεις ανάμεσα στα αδέλφια. Κάθε
παιδί είναι ξεχωριστό και έχει ιδιαίτερες και διαφορετικές ικανότητες.
Μην προσπαθείτε να συζητήσετε μαζί τους κατά τη διάρκεια ενός
τσακωμού. Εκείνη τη στιγμή είναι θυμωμένα και οποιαδήποτε
συζήτηση είναι ανώφελη. Αφού ξεσπάσει η ένταση και ο καυγάς και
είναι περισσότερο ήρεμα διερευνήστε τους λόγους που μάλωσαν και
βοηθήστε τα να μάθουν πιο λειτουργικούς τρόπους για να επιλύουν τις
διαφορές τους.
Τέλος, συζητήστε με τα παιδιά σας για τα συναισθήματα της ζήλειας,
του θυμού και τον ανταγωνισμό και δείξτε τους ότι είναι αποδεκτά αρκεί
να μάθουν να τα χειρίζονται με λειτουργικό τρόπο. Να θυμάστε ακόμη
ότι οι τσακωμοί είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης και
κοινωνικοποίησης των παιδιών και μέσα από αυτούς διαμορφώνεται η
προσωπικότητά τους ο τρόπος που θα χειρίζονται τις σχέσεις τους ως
ενήλικες.
Κανένα Σχόλιο